Brief aan de Koning

Tuindorp Vreewijk, Rotterdam Zuid, 17 februari 2015

Majesteit,

Nog niet zo lang geleden introduceerde u een nieuwe, frisse term:
‘de participatiesamenleving’. Het was even wennen, die nieuwe term, maar het had een belofte in zich van zelfredzaamheid en ontdekken van eigen kracht. In goede handen kunnen hier grootse dingen mee tot stand worden gebracht.

Intussen wordt duidelijk dat het welkom zou zijn geweest als u een definitie had gegeven van hoe u dat ziet, een participtiesamenleving, want er blijkt nogal wat wildgroei in de interpretatie te zijn. Waar het de financieel meest kwetsbaren in de samenleving betreft lijkt het er vooral op dat het door de overheden als smoes gebruikt wordt om de hand op de knip te houden. Dat kan nooit uw bedoeling zijn geweest.

Rotterdam heeft ervoor gekozen flink wat miljoenen te bezuinigen op de armoedebestrijding. Zo werd tot dit jaar de afvalstoffenheffing kwijtgescholden voor mensen met een uitkering. Voortaan moet die voor een deel betaald worden – dit jaar 30% en oplopend naar 50% (voor dit jaar komt dit neer op ruim € 104). Het gaat hier over mensen die financieel gezien het water toch al tot de lippen staat en die met deze heffing nóg minder te besteden hebben.

Tel daarbij op dat er van mensen met een uitkering nu ook een bedrag aan eigen risico wordt gevraagd voor de ziektekostenverzekering, en ook is dit jaar de jaarlijkse langdurigheidstoeslag afgeschaft.

Dit soort maatregelen worden bedacht door mensen die geen idee hebben wat het betekent om rond te moeten komen van een uitkering die ‘onder de armoedegrens’ ligt. En ik ben blij voor hen, dat ze dat niet weten. Tegelijkertijd laat dit zien dat het de beleidsmakers ontbreekt aan inlevingsvermogen. En dat hoeft helemaal niet, de  informatie is er wel. Maar men verkiest kennelijk het niet te weten.  Rotterdam is een geweldige stad, maar ik schaam me soms wel een beetje voor de beleidsmakers.

De overheid is erg goed in het plakken van etiketjes. Zelf zit ik in de categorie ‘allerarmsten van de samenleving’. Ooit bleek in de tijd dat ik als alleenstaande moeder voor mijn kind zorgde dat ik een progressieve spierziekte had. Daarna durfde geen werkgever het meer met mij aan, ook al had ik een dijk van een opleiding en was ik breed inzetbaar.

Zo heeft iedereen zijn verhaal. Maar het vreemde is dat met de ene hand een uitkering wordt gegeven waar volgens het Nibud niet van rond te komen is, en met de andere hand het opgeheven vingertje zegt: gij zult de eigen broek ophouden.

Iedereen wil graag voor zichzelf zorgen. Ik ben nog nooit iemand tegengekomen die helemaal gelukkig werd van het vangnet van de bijstand. Maar geef mensen de mogelijkheid om voor zichzelf te zorgen. Dat is niet hetzelfde als toevoegen aan misère, zoals nu gebeurt.

Wat deze afvalstoffenheffing betreft en de frustratie die de aanslag bij veel minima-huishoudens geeft, zou ik er voorstander van zijn als in elke wijk van Rotterdam bij wijze van bewonersinitiatief een pot geld wordt aangevraagd. Hieruit zou voor mensen die dat aantoonbaar zelf niet kunnen, de heffing kunnen worden voldaan.

Uiteraard is dit geen oplossing voor structurele problemen. Daarvoor is veel meer nodig; in de eerste plaats wijsheid en inzicht van de beleidsmakers. Want ik weet zeker dat er een betere manier is om met mensen die afhankelijk zijn van een uitkering om te gaan.

Tot slot mijn vraag aan u: wilt u aan al die beleidsmakers die in eerste instantie zo enthousiast opveerden van uw ‘participatiesamenleving’, maar vervolgens daar allerlei gedrochten aan maatregelen uit destilleerden (niet alleen wat betreft het armoedebeleid, maar ook de ‘hervorming’ in de zorg, en noem maar op), nog eens uitleggen wat u er nou eigenlijk precies mee bedoelde?

Dank u wel voor uw aandacht!

naam en adres bij de redactie bekend